همه ی کسانی که درزمینه ی ایران باستان فعالیت میکنند بی شک بانام گیرشمن آشنایندوآثاراورا خوانده اند.دراین مقاله اورابه طورمختصر معرفی کنیم .                                                                  

دکتررومن گیرشمن باستان شناس کاوشگروتاریخ نگارفرانسوی درسال1895به دنیاآمد.تحصیلاتش رادردانشگاه سوربن مدرسه تحصیلات عالیه ومدرسه عالی لوور به پایان رساند. قبل ازایران وی مدتی در((تلو))عراق فعالیتی کردو پس ازآن به ایران آمد وبه حفاری هایی درگیان لرستان  اسدآبادوسیلک پرداخت.درسال 1935 راهی شهرشاپورشدکه ساسانیان درقرن سوم میلادی بنیان نهادند.                                                 

  وی درادامه به افغانستان نیز سفری داشت وپس ازجنگ جهانی دوم یکباردیگر ازسوی دولت فرانسه ماموریت یافت تابه اکتشافاتی درایران  بپردازد. وی آثار زیادی درزمینه ی باستانشناسی تاریخ کتیبه ها وسکه های ایران وافغانستان ازخودبه یادگارگذاشته درراه بازشناسی تاریخ  کشورمان بسیار مفیدبوده است.وی درسال 1979 درگذشت .                                                                                               

مهم ترین آثاروی:                                                                                                                                                   

1.کاوشهای تپه گیان درنزدیک نهاوندباهمکاری دکترکنتوازسلسله انتشارات باستانشناسی جلدسوم پاریس 1935                                 

2.کاوشهای سیلک جلد1و2لوور-جلد4و5پاریس                                                                                                                

3.تتبعات باستانشناسی وتاریخی درباره ی کوشان هاانستیتوی فرانسوی باستانشناسی شرقی قاهره 1946                                           

4.هونهای هفتالی خاطرات هیئت باستانشناسی فرانسوی درافغانستان قاهره 1948                                                                      

5.ایران ازآغازتااسلام چاپ پاریس 1951                                                                                                                       

و....   

منبع :مقدمه ی ایران ازآغازتااسلام –رومن گیرشمن-ترجمه محمود بهفروزی چاپ سوم 1385                                                     

درفش کاویانی ادب فارسی

شاهنامه یکی از مهمترین و بزرگترین آثار کلاسیک ادبیات جهان است . شاهنامه آهنگ مردانه ونوای روح بخشی است که از زبان یکی آزاد مردان عالم شنیده میشود . شاهنامه بنیاد تازه ی ایران تنها نیست بلکه نوسازی جهان بشریت است . شاهنامه بزرگترین هدیه ای است که یکی از مردان آزاده ی شرافتمند ایران تقدیم بشر کرده است. شاهنامه باغی است پر درخت که انواع میوه های علمی و هنری از آن میتوان چید و برای مشتا قان تحفه برد . شاهنامه گنجینه ای است سر شار و مالا مال از گوهر های آبدیده ی حکمت و بلاغت وسخنوری وسخندانی که مایه ی افتخار زبان فارسی و ونزاد ایرانی و زینت بخش جهان بشریت است . شاهنامه درفش کاویانی ادب فارسی و شرافت ملی نزاد ایرانی است . شاهنامه شاهکار شعر و ادب فارسی و یادگار گرانمایه ی تا ریخ و حماسه ی ایران باستان است . شاهنامه مظهر دلیری ومیهن دوستی و فکر سلیم و ذوق و قریحه و عقل و اخلاق پاک ایرانی است و در آخراین گفته ی پر مغز را از استاد حبیب یغمایی    ایرادکنم  :(هر ملتی را چون فرد شناسنامه ای است . شاهنامه شنا سنامه ی ایران و سند مالکیت ایرانیان است).

دکتر احمد السیدالحسینی از مصر

 

1.از شگفتی ها یکئ این است که حاملان دانش در اسلام بیشتر از ایرانیان بوده است. خواه در دانشهای شرعی و خواه در دانش ها ی عقلی- و اگر در میان انها مردی از عرب بود در زمان و جای تربیت ازایران شمرده میشد       (ابن خلدون)

2.ایران تنها مشعل دار دانش خود نبود بلکه مشعل دانش خود را به اروپا برد و آن مشعل هنوز با نوری درخشان تر می سوزد .        (گاریسون)

 

http://www.2shared.com/file/2060252/a3ca9aa9/Be_donbale_falak.html

به دنبال فلك

از اين پس هر هفته يك داستان ناب ايراني را در اين وبلاگ بخوانيد

نسخه ي PDFدر:

http://www.2shared.com/file/2060252/a3ca9aa9/Be_donbale_falak.html

مرد فقيري بود كه آه در بساط نداشت و به هر دري كه مي زد كار و بارش رو به راه نمي شد. شبي تا صبح از غصه خوابش نبرد. نشست فكر كرد چه كند, چه نكند و آخر سر نتيجه گرفت بايد برود فلك را پيدا كند و علت اين همه بدبختي را از او بپرسد.   ر

خرت و پرت مختصري براي سفرش جور كرد؛ راه افتاد رفت و رفت تا در بياباني به گرگي رسيد. گرگ جلوش را گرفت و گفت «اي آدمي زاد دوپا! در اين بر بيابان كجا مي روي؟»

مرد گفت «مي روم فلك را پيدا كنم. سر از كارش در بياورم و علت بدبختيم را از او بپرسم»   ر

گرگ گفت «تو را به خدا اگر پيداش كردي اول از قول من سلام برسان؛ بعد بگو گرگ گفت شب و روز سرم درد مي كند. چه كار كنم كه سر دردم خوب بشود»   ر

مرد گفت «اگر پيداش كردم, پيغامت را مي رسانم»  ر

و باز رفت و رفت تا رسيد به پادشاهي كه در جنگ شكست خورده بود و داشت فرار مي كرد. پادشاه تا چشمش افتاد به مرد, صداش زد «آهاي! از كجا مي آيي و به كجا مي روي؟»   ر

مرد جواب داد «رهگذرم. دارم مي روم فلك را پيدا كنم و از سرنوشتم باخبر شوم»   ر

پادشاه گفت «اگر پيداش كردي بپرس چرا من هميشه در جنگ شكست مي خورم»  ر

مرد گفت «به روي چشم»  ر

جشن های ماهانه

جشن امرداد گان

نسخه ی PDF:

    این جشن در روز امرداد از امرداد ماه برگزار می گرددکه برابر هفتم گاهنمای دینی و سوم گاهنمای امروزی است و چون فرشته ی جاودانی و بی مرگی می باشد و در عالم جسمانی نگهبانی گیاهان و روییدنی ها  با اوست ]تنها[ می توانیم حدس بزنیم که نیاکان ما در این روز به باغ ها و مزارع خرّم و دلنشین دور از شهر می رفتند و طی مراسمی این جشن را باشادی و سرور در هوای صاف و در دامن طبیعت برگذار می کردند.

    این ماه که اَمُرداد نام دارد و بیشتر مردم آن را کوتاه کرده و مُرداد می گویند. اصل اوستایی این واژه اَمِرِتَاتَه ameretata است که به معنی بی مرگی است و اگر الف  نخست آن را که پیشوند نفی است از قلم بیاندازیم معنی آن عوض شده و فرشته ی بی مرگی و جاودانگی به این شکل به معنی نیستی و مرگ تغییرشکل می دهد زیرا همان گونه که امرداد به معنی بی مرگی است مرداد به معنی مرگ است بنا بر این به نظر شایسته است این واژه را امرداد بخوانیم نه،  مرداد.

    جشن امردادگان نام ششمین و به عبارتی هفتمین و آخرین امشاسپندان است . در آیین زرتشت، خرداد و امرداد، امشاسپندان کمال و دوام در جهان مینوی و پرستاران آب و گیاه در جهان خاکی، همواره در کنار هم جای دارند.

    "ابوريحان بیرونی" در صفحه ۲۵۰ ترجمه فارسی آثارالباقيه می نويسد: « مرداد ماه روز هفتم آن مرداد روز است و آنروز را به واسطه اتّفاق افتادن دو اسم با هم جشن می گرفتند معنای مرداد آنست که مرگ و نيستی نداشته باشد مرداد فرشته اي است که به حفظ گيتی و تربيت غذاها و دواها که اصل آن نباتات است وزائل کننده گرسنگی و ضرر و امراض می باشد موکل است. »

    از امرداد در «نوروزنامه»ي "خيّام" نيز نوشته اي کوتاه وجود دارد: « مردادماه، يعني خاک داد خويش بداد از برها و ميوه ها پخته در وي به کمال رسد، و نيز هوا در وي مانند غبار خاک باشد و اين ماه ميانه ي تابستان بود و قسمت او از آفتاب مر برج اسد (را) باشد. »

گرد آوری: معین صادقیان(email: ms50952@yahoo.com )

(Website: http://www.avardad.blogfa.com )

آداب و سنن حمام ها در ايران

منبع: www.farhangsara.com

سابقاً در همه جاي ايران حمام عمومي وجود داشت و اهالي محل اقلاً هفته اي يک بار به منظور نظافت به حمام مي رفتند. با اين تفاوت که مردان قبل از طلوع آفتاب تا ساعت هشت صبح حمام مي گرفتند و از آن ساعت تا ظهر و حتي چند ساعت بعد از ظهر حمام در اختيار زنان بود. امروز هم حمام عمومي در غالب نقاط ايران وجود دارد، منتها فرقش با حمامهاي قديم اين است که در حمامهاي قديم از خزينه استفاده مي شد؛ ولي در حمامهاي عمومي جديد دوشتهاي متعدد جاي خزينه را که به هيچ وجه منطبق با اصول بهداشتي نبود گرفته است. در حمامهاي عمومي خزينه دار که امروزه در ايران کمتر وجود دارد سنن و آدابي را از قديم رعايت مي کردند که بعضاً جنبه ضرب المثل پيدا کرده است.

http://www.2shared.com/file/2057109/915e4b54/AMORDADGAN.html

پارسي بگوييم

پارسي گويي براي هر ايراني هنر است پس بياييد هنرمند باشيم.

بقال: خواربار فروش

بيان: سخن گفتن، گزارش، آشكار كردن

حراست: نگهباني، پاسباني، پاسداري

ذهن: هوش، خرد، وير، ياد

سياح: جهانگرد، گيتي نورد

طنين: بانگ، آواز

عمق: گودي، ژرفا

پارسي بگوييم

بياييد زيبايي و شكوه زبان پارسي را با واژه هاي نا زيبا و نچسب ناپارسي مخدوش نكنيم.

ابهام: تاريكي، روشن نبودن، گنگي

خاصيت: خوي، ويژگي، سرشت

عصاره: چكيده، افشرده، شيره

عصر: روزگار، زمانه – عصر (يا بعد از ظهر): پسين

كتمان: پنهان كردن، پرده پوشي كردن

نسل: نژاد، تخمه

مميز: شناسان، جداكننده

جشن تیرگان

از همه ي كساني كه درباره ي جشن ها ي ايراني اطلاعاتي دارند درخواست دارم تا مرا از انديشه هاي با ارزش خود آگاه سازند.

به روز تير و مه تير  عزم شادي کن                   که از سپهر ترا فتح و نصرت آمد تير

    جشن تیرگان در دهم تیرماه به گاهنمای امروزی برگزار می شود. این جشن یکی از جشن های بزرگ ایران باستان است که فلسفه هایی دارد و داستان هایی برای آن گفته شده است. تا چندین سال پیش این جشن را زرتشتیان در روز تیر از تیر ماه برگزار می کردند ولی امروز دیگر از آن نشانه ای نیست.

    روش برگزاری این جشن تا چندین سال پیش از این چنین بود؛ روز پیش از جشن همه جای خانه را از درون و برون آب و جارو و گرد گیری می کردند و بامداد روز جشن همه آب تنی نموده لباس نو می پوشیدند. چیز مهمّی که ویژه ی این جشن بوده تار نازکی است که از ابریشم هفت رنگ و سیم نازک و ظریفی به هم تابیده بودند و به نام تیر و باد می شناختندش. این تار را زرتشتیان در بامداد روز تیر به مچ دست می بستند و در روز باد یعنی بعد از ده روز از دست باز کرده به باد می دادند. در این جشن جوانان با شادی دنبال هم می دویدند و به هم آب می پاشیدند و صدای خنده ی آن ها در کوچه و محلّه می پیچید. در حقیقت می شود گفت که این روز جشن آبریزان هم بود.

یکی از داستان هایی که در باره ی این جشن گفته شده و از شاهنامه نیز بر می آید پیرامون جنگ ایرانیان با تورانیان است در زمان پادشاهی منوچهر پادشاه پیشدادی. می گویند چون افراسیاب بر منوچهر چیره شد و او را در تبرستان (طبرستان) محاصره نمود دو طرف حاضر به سازش شده قرار گذاشتند از قلّه ی دماوند کسی تیری پرتاب کند. و هر جا تیر بر زمین نشست مرز ایران و توران باشد. پس شخصی به نام آرش که تیرانداز نامداری بود به قلّه ی دماوند بر شد تیری به چلّه ی کمان گذاشت و با همه ی نیروی بازو از شست رها نمود و به روایتی آن تیر از تابش (طلوع) آفتاب تا نیمروز در گذر بود و هنگام استوا بر کنار رود جیحون بر درختی که از آن تنومندتر نبود بنشست و آن جا را مرز ایران و توران خواندند.

    داستان دیگری که در باره ی جشن تیرگان در کتاب ها نوشته شده مربوط به خشکسالی و قحط و غلا در زمان این فرمانروا فیروز نیای خسرو یکم (انوشیروان) گویند در زمان خسرو یکم تا هفت سال تمام قطره ای باران از آسمان نبارید و انبوه زیادی از مردم از قحطی و گرانی جان سپردند؛ پس از هفت سال در روز جشن تیرگان ابرها آسمان را پوشیدند و پس از لختی قطره های باران زمین خشک و تفتیده را آبیاری نمود. مردم از آمدن باران چنان خوشنود گشتند که از فرط شادی به هم آب پاشیدند و از آنروز این جشن به نام جشن آبریزان شناخته شد.

پارسي بگوييم

زبان هر مردمي نمايانگر فرهنگ آن مردم است. اگر ملتي فرهنگي غني داشته باشد اما زبانِ فرهنگش را از دست دهد گويي فرهنگ خويش را از دست داده است. ما ايرانيان  فرهنگي پر بار را به دوش مي كشيم حال اگر زبان ما گوياي اين فرهنگ نباشد يا به سخن ديگر زبان ما زبان اين فرهنگ نباشد نمي توانيم خود را وارث شكوه و بزرگي فرهنگ ايراني بدانيم ؛ از اين رو پس از اين هر هفته واژگاني ناپارسي را به همراه برگردان پارسي آن در اين وبلاگ مي گزارم اميدوارم كه پارسي بگوييم و نشان دهيم كه وارثان حقيقي فرهنگ ايراني هستيم.

افتخار: باليدن ، شكوه ، فر ، سربلندي

حفر: كندن، كاوش

راضي: خرسند، خوشنود

غزال: آهو، بره

قيل و قال: داد و فرياد، هياهو

مختصر: كوتاه

منصرف: پشيمان، برگشته

بيشتر مطالب اين بخش از هفته نامه ي امرداد گرفته مي شود.