جشن های ماهیانه
جشن اردیبهشتگان
رایانسک (ebook) جشن اردیبهشتگان را از پیوند زیر پایین بگیرید
http://www.2shared.com/file/3202457/19db8500/Ardibeheshtgan.html
بیشتر مردم ارديبهشت ماه را در سراسر ايران اوج زيبایی بهار میدانند و در ايران قديم، در اين هنگام از سال، در ستايش از زيباییهای طبيعت جشنی برگزار میشد، به نام «ارديبهشتگان».
جشن ارديبهشت گان (يا به قول كوشيار گلستان جشن) همانند ديگر جشن هاي ماهانه به موجب برخورد نام روز با ماه است كه در روز اردیبهشت (روز سوم در هر ماه بر اساس گاهشماري باستاني با نام ارديبهشت نامگزاري شده است) از ماه اردیبهشت امشاسپند قرار داشته است و در شمار جشن هاي آتش مي باشد. به موجب يزدان شناسي اوستايي، ارديبهشت دومين امشاسپند است اين نام در اوستا اَشَه وَهیشتَه ( Asha Vahishta ) و يا اَرتَه وَهيشتَه (Arta Vahishta) كه از دو بخش تشكيل شده است: بخش نخست آن اَشَه يا اَرتَه به معني درستي و راستي و نظم و بخش دوم آن صفت عالي است به معني بهترين. پس روي هم به معني راستي يا بهترين نظم و قانون مي شود. چنانکه همه ی امشاسپندان دارای دو وجه مینوی و زمینی هستند، این امشاسپند در جهان مینوی نماینده ی پاکی و راستی و نظم و قانون اهورایی و در زمین نگاهبانی آتش به عهده ی او گذاشته شده است. منظور از آتش، نظم و داد و راستی و پارسایی است (به همين جهت است كه خلف تبريزي در برهان قاطع مي گويد اين واه به معناي آتش است). در يشت هفتم ، بند 20 (در گنجينه ي اوستا، ص 149) آمده است: « اهريمن با ظهور زرتشت مي گريزد با فريادي اين چنين كه : زرتشت مرا بسوزانيد با اَشَاوهيشتَه و از زمين براند مرا.»
سومین یشت اوستا نيز به نام اين امشاسپند است و نوشته های آن یاد آور حماسه ی رنج انسان در برابر آزار اهریمن و یاران بد دل اوست .
ابوريحان بيروني به اردیبهشتگان اشاره نموده و گفته است كه: « روز سوم ارديبهشت ماه ، ارديبهشت روز است و آن عيدي است كه ارديبهشتگان نام دارد، براي آنكه هر دو با هم متفق شده اند . معناي اين نام ، آن است كه راستي بهتر است و برخي گفته اند كه منتهاي خير است و ارديبهشت ملك آتش و نور است و اين دو با او مناسبت دارد و خداوند او را به اين كار موكل كرده كه نيز علل امراض را به ياري ادويه و اغذيه ازاله كند و صدق را از كذب ظاهر كند و محق را از مبطل به سوگند هايي كه گفته اند در اوستا مبين است تميز دهد.»
مطالبي كه بيروني راجع به اعمال ارديبهشت ايزد راجع به درمان و درمان گري و تميز ميان راستي و دروغ و حق و باطل بدان اشاره كرده، در بخش يشت ها در ارديبهشت يشت آمده است.
درباره ی نام این ماه باستانی بايد گفت؛ اَردیبهشت (با فتح الف) می باشد که ما آن را اُردیبهشت (با ضم الف) گویش می کنیم. این واژه از اَشاوَهیشتایِ اوستایی گرفته شده که به معنی اشویی، پاکی، راستی و درستی است. این واژه ی اوستایی به زبان پهلوی شده اَرتاوَهِشت (Artavahesht) و با این شرح اگر در پارسی آنرا اَردیبهشت بگوییم درست تر است.
اردیبهشت زیباترین امشاسپند است و نماینده ی قانون ایزدی و نظم اخلاقی در جهان است. شخص با ایمان ، اشه نامیده می شود. اشه نظم را روی زمین حفظ می کند، زیرا بیماری و مرگ را سر کوب می کند. اشه حتّا نظم دوزخ را هم نگاه می دارد و مراقبت می کند تا دیوان بد کاران را بیشتر از حقّشان تنبیه نکند و هماورد اصلی او ایندره (سرکشی ) است که روح ارتداد در انسان است و نظم را از انسان دور می کند.
به موجب یزدان شناسی اوستایی اردیبهشت برای بر انداختن خباثت و مظاهر پلیدی در جهان راستی مأمور است و اهورا مزدا به او کمک می کند تا بیماران را با گیاهان شفا بخش بهبود دهد و مردم بی ادب را با ادب کند و آشوب را دور کند .
اردیبهشت آتش را وسیله ی آزمون می نهد تا پلیدان را از پاکان بشناسد .کما اینکه در افسانه ی سیاوش پاکدامن را مدد رساند تا از آتش گذر کند و آتش را براو گلستان کرد .اردیبهشت در دنیای روحانی نماینده ی صفت راستی و تقدّس اهورا مزدا نيز هست .
البته درباره آداب و رسوم مربوط به ارديبهشتگان چندان اطلاع دقيقي در دست نيست امّا آنچه از گمان بر مي آيد آن كه ایرانیان در این جشن همه جامه ی سپید که نشان زرتشتی است می پوشیدند و به درب مهرها (آتشكده ها) رو می آوردند و سپس جشن و سرور را آغاز می نمودند.
خلف تبريزي آورده كه : «در اين روز نيك است به معبد و آتشكده رفتن و از پادشاهان حاجت خود خواستن و به جنگ و كارزار شدن، و معني تركيبي اين لغت مانند بهشت باشد (اين معني درست نيست) چه اَرد به معني شبيه و مانند آمده است و چون اين ماه وسط فصل بهار است و نباتات در غايت نشو و نما و گل ها و رياحين تمام شكفته و هوا در نهايت اعتدال، بنابر اين ارديبهشت خوانند.» و به همين جهت است كه كوشيار آن را گلستان جشن ناميده است.
دليل اين كه خلف تبريزي به جنگ و كارزار رفتن را نيك دانسته احتمالن به دليل گذشتن فصل سرما است چون در گذشته همه ي جنگ ها از ابتداي بهار آغاز مي شده است.
امروز نیز زرتشتیان این روز را مقدّس می دانند و به آتشکده ها رو آورده اهورا مزدا را با خواندن اردیبهشت یشت و دیگر نماز ها سپاس می گویند.
اصولن ماه اردیبهشت نزد مردم ماه مقدّسی است از آنجا که این ماه در میان بهار است همه ی شکوفه ها درآمده اند و زمین و زمان سراسر سبز و خرّم است. تا جایی که در میان شاعران نیز اردیبهشت ماه شکوه ویژه ای دارد.
درافکند ای صنم ابر بهشتی
زمین را خلعت اردیبهشتی
بهشـت عدن را گـلزار مانـد
درخت آراسته حوربهشتی
(احمد دقیقی(
سوسن کافور بوی,گلبن گوهر فروش
زمین ز اردیبهشت,گشته بهشت برین
(منوچهری دامغانی)
|
+|
نوشته شده در شنبه هفتم اردیبهشت 1387 |
نوشته شده توسط معین
موضوعات 
کل نمایش:
